Label

Sabtu, 16 Juni 2012

SEJARAH DESA DARMA


ASAL USUL DESA DARMA
KEC. DARMA , KAB. KUNINGAN

Oleh :
FIKI WAROBAY


Alkisah Desa Darma awalna lain mangrupa desa, tapi jaman baheula mah ngan sakedar hiji tempat anu dijadikeun pos pertahanan karajaan islam Cirebon pikeun nyerang jeung tempat pertahanan ngalawan Karajaan Galuh Talaga sareung Karajaan Galuh Ciamis.
Dina peperangan antara Karajaan Islam Cirebon sareung KarajaanGaluh Talaga geus sababaraha kali,dina salila 5 tahun aya 15 kali patempuran. Diperkirakeun mulai tahun 1528 M. dina paperangan anu mungkasan Desa Darma dijadikeun pos pertahan terahir, eta sakabeh kakuatan Kerajaan Islam saperti Karajaan Islam ti Sumatra, Malaka, Banten Demak ku Karajaan Islam Cirebon dikerahkeun pikeun nyerang Karajaan Galuh Talaga jeung Karajaan Galuh Ciamis.
Di perbatasan Karajaan Galuh Talaga jeung Karajaan Islam Cirebon serangan pasukan Prabu Jaya ti pihak Karajaan Galuh Talaga dihadang ku pasukan Adipati Kuningan Suraga Jaya, Suraga Jaya nyaeta putra Ki Gedeng Luragung (Jaya Raksa) anak angkat Arya Kamuning (Barata Wijaya) anu ditugaskeun ku Karajaan Islam Cirebon pikeun ngalindungi pesantren-pesantren annu aya di perbatasan Karajaan Galuh Talaga jeung Karajaan Islam Cirebon ya’ni Daerah Darma.
Dina paperangan terahir tahun 1692 M, pasukan Putra Sri Baduga Maha Raja (Haji Abdullah Iman) jeung pasukan Putra Prabu Ningrat Kancana (Prabu Jaya Diningrat). Anu dipingpin ku Haji Abdullah Iman jeung Fadillah Khan sarta dibantu ku Karajaan Islam laena, termasuk wadya balad ti pos pertahanan Desa Darma milu dikerahkeun pikeun nyerang karajaan Galuh Talaga, anu waktu eta pos partahanan Desa Darma dipingpin  ku saurang ulama ti Malaka nyaeta Syeh Datuk Kaliputah (Embah Damar Wulan), beliau salah saurang Syeh utusan Karajaan Islam Cirebon.
Dina hiji poe Embah Damar Wulan kadatangan hiji utusan ti akarajaan Islam Cirebon Nyaeta Syeh Haji Rama Irengan anu mawa kabar “Bejakeun ka Syeh Kaliputah, bahwa Karajaan Islam Cirebon dina waktu ieu meunang ancaman ti Karajaan Galuh Talaga jeung Karajaan Galuh Ciamis”.
Saentos eta beja anu disampekeun  ku Syeh Haji Rama Irengan ditarima ku Embah Damar Wulan (Syeh Datuk Kaliputah). Syeh Datuk Kaliputah langsung nyiapkeun pasukan ti pos pertahanan Desa Darma pikeun nyerang Karajaan Galuh Talaga, anu dipingpin ku Syeh Habibullah (Embah Sapu Jagat) jeung pasukan anu lainna :
1.           Embah Buyut Rangga Jaya (Putra Ki Gedeng Luragung),
2.           Embah Buyut Rangga Wisesa,
3.           Embah Buyut Rangga Wisempak (Jaka Supetek),
4.           Embah Buyut Sudamelawi.
Saparantos paperangan anu berlangsung dimeunangkeun ku pihak Karajaan Islam Cirebon, Kalima tokoh eta teu balik deui ka Darma, aya anu netep di Gunung Puncak (Gunung ciremai)  di daerah Situ Sanghiang, tapi aya saurang anu balik deui ka Darma nyaeta Syeh Habibullah (Embah Sapu Jagat)m, Embah Sapu Jagat cicing di daerah Luhung sampe wafat jeung di makamkeun di kampung Gunung Luhung. Ngaran kampong Gunung Luhung di candak tina hiji karomah anu digaduhan ku Embah Sapu Jagat, kulantaran kapinteranana (Luhung = Pinter / sakti ). Naming bilih dianggap sombong, sahingga Gunung Luhung digentos jadi Gunung Luhur sampe ayeuna.
Diparkirakeun mulai tahun 1732 M, Darma tos mulai dicicingan ku masyarakat anu nyandak budaya jeung pangaruh Karajaan Galuh Talaga anu naganut Agama Hindu. Dibuktikeun ku ayana sisa-sisa paninggalan sajarah rek mangrupikeun caritam saperti carita Lutung Kasarung anu tempatna di sakuliat Daerah Karangsari jeung Gunung Sirah, atanapi paninggalan anu mangrupi sisa-sisa hasil bangunan, jeung candi anu ayeuna di timukeun di daerah Sagarahiang.
Daerah Darma mangrupa salah sahiji daerah atanapi hiji tempat anu aya di sabelah kidul Gunung Gede (Ciremai), anu muboga kondisi alam anu lega jeung alus, pagunungan ngahejo lembok, hamparan pasawahan anu cukup luas, panon cai ngalir sakitu bersihna / jernihna, walungan anu ngalieatan satiap kampong, jalan ngajeupat ti wetan ka kulon ngabeulah Waduk Darma mangrupakeun salah sahiji daya tarik anu luar biasa, sahingga dina waktu singkat jadi pusat kagiatan masarakat anu cukup maju.
Saparantos patempuran Karajaan Islam Cirebon jeung Karajaan Galuh Talga tos rengse, Syeh Haji Rama Irengan diteumpatkeun ku Syeh Datuk Kaliputah (Embah Damar Wulan) di salah sahiji anu aya di tengah Balong Karamat Darmaloka, terus Syeh Haji Rama Irengan ngadirikeun pasantren anu dibantu ku para Syeh laina pikeun nyebarkeun agama Islam. Lila beuki lila Desa Darma beuki loba pandudukna, sahingga Syeh Datuk  Kaliputah (Embah Damar Wulan), sareung :
1.           Eyang haderudin (Asalna ti Banten)
2.           Embah Satori (Embah Dalem Cageur)
3.           Embah Gede (Embah Katipan)
4.           Embah Depok
5.           Embah Jangka
6.           Embah Braja Barong
7.           Embah Raden Bagus
8.           Embah Marmagati
9.           Embah Sapu Jagat (Syeh Habibullah)
10.      Syeh Karibullah
11.      Syeh Ahmad Aruman (Rama Kopeng)
12.      Syeh Drajat
13.      Syeh Ibrahim
14.      Syeh Ahmad bin Huas
Mulai ngarintis Desa Darma jadi pusat kagiatan para Wali / Syeh, sehingga heunteu saeutik para ulama daratang, jeung konon dating hiji ambia ti Indramayu manehna ngaramalkeun bahwa Desa Darma engke erek kadatangan saurang Kiai ti arah timur laut yen Kiai eta erek ngamakmurkeun Agama Islam di Desa Darma. Sateuacan balik ka Indramayu, Aulia eta mere ngaran Desa “Darma” (kecap “Darma” asalna tina singkatan “ Darul Ma’i ”, anu artina Nagara / tempatna Cai, meureun pedah Desa Darma subur ku Panon Cai.
Terus sapaninggal Ambia eta Syeh Datuk Kali Putah (Embah Damar Wulan) dijadikeun pamingpin (Kuwu) di desa Darma anu kahiji, diparkirakeun tahun 1732 M. anjeuna ngarintis jeung mingpin Desa Darma di Bantu ku para sesepuh laina, pikeun nyebarkeun Agama Islam di sakitar Desa Darma, diantarana :
1.  Embah Marmagati nyebarkeun Islam di daerah Gunung Sirah
2.  Embah Ahmad Bin Huas nyebarkeun Agama Islam di daerah Kawah Manuk
3.  Embah Raja Barong nyebarkeun agama Islam di daerah Cipasung
4.  Syeh Ibrohim nyebarkeun agama Islam di daerah Paninggaran
5.  Embah Satori nyebarkeun agama Islam di daerah Cageur
6.  Syeh Ahmad Aruman (Rama Kopeng) nyebarkeun Agama Islam di daerah Bakom.
Sairing muterna waktu eta Syeh Datuk Kali Putah wafat, baliau di makamkeun di daerah Pakuwon, salajengna pamarintahan Desa Darma diteruskeun ku Kiai Haji Muhammad Yusuf Syafei, (diperkirakeun tahun 1782-1822 M) saparantos eta para wali / Syeh mulai ngurangan (wafat), sahingga KH. Muhammad Yusuf Syafei ngundang KH. Muhammad Tohiri di daerah Cigugur Kuningan, supados tinggal jeung neutep di desa Darma pikeun neruskeun pasanteren Darmaloka paninggalanSyeh Haji Rama Irengan, pikeun nyebarkeun Agama Islam. Sasuai jeung ramalan saurang aulia anu ti Indramayu, bahwa di Darmaloka engke Agama Islam erek berkembang pesat saentos kadatangan ulama ti arah timur laut Desa Darma, maka kabuktian saparantos KH. Muhammad Tohiri ka Desa Darma, Agama Islam terus berkembang/maju, sampe Darma katelah “ Kota Santri” sampe ayeuna.

1 komentar: